کلیات
مجلس خبرگان رهبری مجلسی متشکل از فقیههای واجد شرایط» است که بر اساس اصل ۱۰۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مسئولیت تعیین، ولی فقیه (رهبر جمهوری اسلامی) را دارد. مدت هر دوره این مجلس که اعضای آن به وسیله انتخابات و توسط رأی مستقیم و مخفی مردم انتخاب میگردند، هشت سال میباشد.
تعیین آیت الله منتظری به عنوان قائم مقام رهبری در سال ۱۳۶۴ و انتخاب آیت الله ای به عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۶۸ مهمترین تصمیمات این مجلس در دوران فعالیت خود بودهاست
۱۳۹۷/۱۱/۲۱ | ۲۲:۱۵امتیاز:
خلاصه این مطلب:حمله سایبری چیست؟ نمونه های حملات سایبری را بشناسید تا بتوانید نسبت به وقوع آنها آگاهی پیدا کرده و از آن جلوگیری کنید.
نبرد اطلاعاتی با انقلاب اطلاعات ظهور پیدا کرد. این انقلاب به دلیل وسعت و تاثیرات گسترده میتواند سبک تازه ای از جنگ را ارائه بدهد."مارتین لیبیکی"، از محققان برجسته موسسه مطالعات استراتژیک در دانشگاه دفاع ملی، در کتاب جنگ اطلاعاتی چیست؟» مینویسد تلاش برای درک مفهوم جنگ اطلاعاتی مانند این است که چند نفر نابینا بخواهند با لمس کردن قسمت های مختلف یک فیل بگویند که این موجود چیست. جنگ اطلاعاتی نیز شامل قسمت های مختلف میشود.
انتخابات در نظام جمهوری اسلامی یکی از مؤلفههای اصلی مشارکت همگانی توأم با احساس مسئولیت مردم در اداره کشور خود است.
افتخار نظام جمهوری اسلامی در طول سالیان گذشته، تلفیقی از دینداری و مردم سالاری در مدل جمهوری اسلامی است.
مردم ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، به طور متوسط هر سال یک بار در انتخابات شرکت میکنند.
مطلب زیر نگاهی کوتاه دارد به انتخابات ریاست جمهوری در ادوارهای گذشته.
اولین دوره انتخابات ریاستجمهوری - ۱۳۵۸
در اولین دوره انتخابات ریاستجمهوری در کشور، در تاریخ ۵/۱۱/۱۳۵۸ تعداد ۱۰۷ نامزد به رقابت پرداختند.
بر اساس آمار، بیش از ۲۰ میلیون نفر واجد شرایط رای دادن بودن که حدود ۶۸ درصد (۱۴میلیون و ۱۵۲هزار و ۸۷۷نفر) آنها شرکت کردند
در اولین دوره انتخابات ریاستجمهوری، ابوالحسن بنیصدر به عنوان اولین رئیسجمهور ایران انتخاب شد.
پس از عزل بنیصدر یک سال و شش ماه بعد، دومین انتخابات ریاست جمهوری برگزار شد.
دومین دوره انتخابات ریاستجمهوری – ۱۳۶۰
انتخابات دومین دوره ریاست جمهوری در تاریخ ۲/۵/۱۳۶۰پس از گذشت یک سال از آغاز جنگ تحمیلی برگزار شد.
بر اساس قانون مورخ ۱۳/۴/۱۳۶۰ مصوب مجلس شورای اسلامی، تأیید صلاحیت داوطلبان ریاست جمهوری به عهده شورای نگهبان گذاشته شد.
این دوره ۷۱ نفر داوطلب شدند که صلاحیت ۴ نفر از سوی شورای نگهبان تأیید شد.
در این انتخابات بیش از ۲۲ میلیون نفر واجد شرایط شرکت در انتخابات بودند که از این تعداد بیش از ۱۴.۵ میلیون نفر (۶۴،۲۴ درصد ) شرکت کردند.
۴ چهره شاخصی که در این رقابت شرکت کردند عبارت بودند از: سیداکبر پرورش(نماینده مجلس)، عباس شیبانی (پزشک)، حبیب الله عسگراولادی مسلمان(نماینده مجلس) و منتخب این دوره؛ محمدعلی رجایی که با کسب ۹۰ درصد آرا دومین رئیس جمهور ایران شد.
پس از شهادت شهید رجایی در ۸ شهریور سال ۱۳۶۰ بلافاصله مقدمات برگزاری انتخابات سومین دوره ریاست جمهوری فراهم شد.
سومین دوره انتخابات ریاستجمهوری – ۱۳۶۰
سومین دوره انتخابات ریاستجمهوری در تاریخ ۱۰/۷/۱۳۶۰برگزار شد.
در این انتخابات بیش از ۲۲ میلیون و ۴ صدهزار نفر واجد شرایط بودند که از این تعداد ۱۶ میلیون و ۸ صدهزار نفر (۷۴.۲۶درصد) شرکت کردند.
در این دوره ۴۶ نفر داوطلب شدند که پس از بررسی شورای نگهبان صلاحیت ۴ نفر تأیید شد.
این افراد عبارت بودند از اکبرپرورش (نماینده مجلس)،سید رضا زوارهای (معاون وزارت کشور) حسن غفوری فرد و حضرت آیت الله ای (نماینده شورای انقلاب و معاون وزارت دفاع) که با ۹۵درصد آرا به ریاست جمهوری انتخاب شد.
حکم تنفیذ حضرت آیت الله ای در تاریخ ۱۷/۷/۶۰ توسط امام (ره) صادر شد.
چهارمین دوره انتخابات ریاستجمهوری – ۱۳۶۴
انتخابات چهارمین دوره ریاست جمهوری در تاریخ ۲۵/۵/۱۳۶۴ در سراسر کشور برگزار شد.
در این دوره ۵۰ نفر داوطلب شدند که شورای نگهبان صلاحیت ۳ نفر را تأیید کرد.
در این انتخابات ۲۵ میلیون۱۳۳هزار و۸۰۲ نفر واجد شرایط بودند که از این تعداد ۱۴میلیون۲۳۸هزار و۵۸۷ نفر (۵۴.۷۸درصد) شرکت کردند.
نامزدهای این دوره؛ حضرت آیت الله ای با ۱۲میلیون۲۰۵هزار و رأی (۸۵درصد آراء)، حبیب الله عسگراولادی مسلمان با ۲۷۸هزارو۱۱۳ رأی (۱.۹۵درصد) و محمود کاشانی با یک میلیون و ۴۰۲ هزار۹۵۳ رأی (۹.۸۵درصد) بودند که آیت الله ای برای بار دوم با رای قاطع مردم انتخاب شد.
پنجمین دوره انتخابات ریاستجمهوری – ۱۳۶۸
پنجمین دوره انتخابات ریاست جمهوری پس از ارتحال جانگداز رهبرانقلاب در تاریخ ۶/۵/۱۳۶۸ برگزار شد.
در حالی که چهارمین رئیس جمهوری عملاً تا ۱۷ مهر آن سال باید در پست ریاست جمهوری انجام وظیفه میکرد، اما به علت ارتحال رهبر انقلاب در تاریخ ۱۴/۴/۱۳۶۸ و انتخاب رئیس جمهور وقت به رهبری نظام جمهوری اسلامی، انتخابات روز جمعه ۶ مرداد ماه برگزار و این دوره یک ماه و نیم زودتر از موعد مقرر انجام شد.
در این انتخابات ۳۰میلیون ۱۳۹هزار و۵۹۸ نفر واجد شرایط شرکت در انتخابات بودند که از این تعداد نفر۱۶میلیون ۴۵۲هزار و۶۷۷ نفر(۵۴.۵۹درصد) شرکت کردند.
در این دوره، ۷۹ نفر داوطلب شدند و دو نفر تایید صلاحیت شدند که از میان آنها اکبر هاشمی رفسنجانی(رئیس مجلس شورای اسلامی) با ۱۵میلیون۵۵۰هزار و۵۲۸ رای (۹۴ درصد) رئیس جمهور شد و رای عباس شیبانی(نماینده مجلس) نیزت عداد با ۶۳۵ هزار و۱۶۵ رای (۳.۸۶درصد) بود.
ششمین دوره انتخابات ریاستجمهوری – ۱۳۷۲
انتخابات ششمین دوره ریاست جمهوری در تاریخ ۲۱/۳/۱۳۷۲ برگزار شد.
در این انتخابات ۳۳میلیون ۱۵۶هزار و۵۵ نفر واجد شرایط شرکت در انتخابات بودند که از این تعداد ۱۶میلیون و۷۹۶ هزارو۷۸۷ نفر(۵۰.۶۶درصد) شرکت کردند.
شورای نگهبان از میان ۱۲۸ نفری که ثبت نام کرده بودند ۴ نفررا تأیید کرد که آراء آنها عبارتند: احمد توکلی(سردبیر اقتصادی رومه رسالت) ۴ میلیون۲۶ هزار و ۸۷۹ رأی (۲۳.۹۷درصد)، عبدالله جاسبی (رئیس دانشگاه آزاد اسلامی) با یک میلیون و۴۹۸ هزار و۰۸۴ رأی (۸.۹۲درصد)، رجبعلی طاهری (مجری طرح سازمان صنایع دفاع) با ۳۸۷ هزارو۶۵۵ رأی (۲.۳۱درصد) و اکبرهاشمی رفسنجانی با ۱۰میلیون۵۶۶ هزارو۴۹۹ رأی (۶۳درصد).
در این دوره اکبر هاشمی رفسنجانی برای بار دوم به عنوان رئیس جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد.
هفتمین دوره انتخابات ریاستجمهوری – ۱۳۷۶
انتخابات هفتمین دوره ریاست جمهوری در تاریخ ۲/۳/۱۳۷۶برگزار شد.
در این دوره ۳۶میلیون۴۶۶هزارو۴۸۷ نفرواجد شرایط شرکت در انتخابات بودند که از این تعداد ۲۹ میلیون۱۴۵هزارو۷۴۵ نفر(۷۹.۹۲درصد) در انتخابات شرکت کردند.
در این انتخابات ۲۳۸ نفر داوطلب شدند که از این تعداد ۴ نفر توسط شورای نگهبان تأیید صلاحیت شدند.
سید محمد خاتمی با ۲۰میلیون۱۳۸هزارو۷۸۴ رأی (۶۹درصد)، حجت الاسلام علی اکبر ناطق نوری با ۷میلیون و۲۴۸هزارو۳۱۷ رأی، محمد محمدی ری شهری با ۷۴۴ هزارو۲۰۵رأی، سید رضا زوارهای با ۷۷۲هزار و۷۰۷ رأی.
حکم تنفیذ حجت الاسلام سید محمد خاتمی در روز ۱۲/۵/۱۳۷۶ از سوی مقام معظم رهبری صادر و وی به عنوان پنجمین رئیس جمهور ایران معرفی شد.
هشتمین دوره انتخابات ریاستجمهوری – ۱۳۸۰
انتخابات هشتمین دوره ریاست جمهوری در تاریخ ۱۸/۳/۱۳۸۰ برگزار شد.
در این دوره ۴۲ میلیون۱۷۰هزار و۲۳۰ نفر واجد شرایط شرکت در انتخابات بودند که از این تعداد ۲۸میلیون و۱۵۵هزارو۹۶۹نفر(۶۷.۷۷درصد) شرکت کردند.
در این انتخابات از میان ۸۱۷ داوطلب ثبت نام کننده، ۱۰ نفر توسط شورای نگهبان تأیید صلاحیت شدند که سید محمد خاتمی برای بار دوم با ۲۱میلیون و۶۵۹ هزار و۵۳ رأی (۷۷درصد) رئیس جمهور شد.
حکم تنفیذ حجت الاسلام سید محمدخاتمی در تاریخ ۱۱/۵/۱۳۸۰ توسط مقام معظم رهبری صادر شد.
نهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری – ۱۳۸۴
نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران در تاریخ ۲۷/۳/۱۳۸۴ برگزار شد.
این دوره از انتخابات ریاست جمهوری طی دو مرحله برگزار شد و در جریان آن محمود به عنوان ششمین رئیس جمهور ایران انتخاب شد.
نتایج انتخابات مرحله اول ریاست جمهوری دوره نهم: اکبر هاشمی رفسنجانی با ۶ میلیون و۱۶۰رای (۲۱ درصد آرا) نفر اول، محمود نژاد با ۵ میلیون و ۷۱۰رای (۱۹.۵درصد آرا) نفر دوم ، مهدی با ۵ میلیون و۷۰ هزار رای (۱۷.۳درصد آرا)، محمدباقر قالیباف با ۴میلیون و۷۰ رای (۱۳.۹درصد آرا)، مصطفی معین با ۴میلیون و۵۰ هزار رای (۱۳.۸درصد آرا)، علی لاریجانی با ۱میلیون و ۷۴۰ هزار رای (۵.۹ درصد) و محسن مهرعلیزاده با یک میلیون و۲۹۰ رای (۴/۴ درصد ) به ترتیب در رتبه بعدی قرارگرفتند.
تعداد آرای باطله نیز یک میلیون و۲۰۰ هزار رای معادل ۴.۲درصد کل آرا بوده است.
بر اساس نتایج مرحله اول، هاشمی رفسنجانی و به مرحله دوم راه یافتند.
در مرحله دوم انتخابات، محمود موفق شد اکثریت آرا را به خود اختصاص دهد و حکم تنفیذ وی از سوی مقام معظم رهبری صادر و به عنوان رئیس جمهور کشور برگزیده شد.
دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری - ۱۳۸۸
دهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری ایران، در روز جمعه ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ برگزار شد.
بر اساس اعلام رسمی وزارت کشور، محمود نژاد (بیش از ۲۴ میلیون رأی) در این انتخابات با اختلاف رأی زیادی نسبت به میرحسین (بیش از ۱۳ میلیون رأی) به پیروزی رسید.
در این دوره، ۴۶٬۱۹۹٬۹۹۷ واجد شرایط رای دادن بودند. ۸۵ درصد واجدین شرایط در رای گیری شرکت کردند.
استان یزد با درصد مشارکت بیش از ۱۰۰ درصد (۶۰۹ هزار و ۸۵۶ رای از ۶۰۹هزار و ۳۴۱ نفر واجدین شرایط رای) بالاترین میزان مشارکت در بین استانهای کشور را داشت.
یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری - ۱۳۹۲
یازدهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری ایران در ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ برگزار شد.
با کسب اکثریت مطلق آرا به عنوان رئیس جمهور منتخب مردم ایران در یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری انتخاب شده است .
به گفته وزیر کشور ۵۰۴۸۳۱۹۲ نفر واجد شرایط رای دادن در این انتخابات بودند که از این تعداد ۳۶۷۰۴۱۵۶ نفر رای خود را به صندوق انداختند و مشارکت ۷۲.۷ درصدی را رقم زدند .
از مجموع این تعداد آرا ۳۵۴۵۸۷۴۷ رای صحیح شمارش شد و آقای با کسب ۱۸۶۱۳۳۲۹ حائز اکثرین مطلق آرا شد و به عنوان رئیس جمهور مردم ایران انتخاب شد.
آرای سایر کاندیداها به این شرح است:
- محمد باقر قالیباف ۶۰۷۷۲۹۲ رای
- سعید جلیلی ۴۱۶۸۹۴۶ رای
- محسن رضایی میرقائد ۳۸۸۴۴۱۲
- علی اکبر ولایتی ۲۲۶۸۷۵۳
- سید محمد غرضی ۴۴۶۰۱۵
حضرت آیت الله ای: نام آور بزرگ دوران معاصر، یعنی امام خمینی (ره)، دانشمندی پارسا و خردمندی پرهیزکار و حکیمی ت مدار و مؤمنی نواندیش و عارفی شجاع و هوشمند و فرمانروایی عادل و مجاهدی فداکار بود. او فقیه و اصولی و فیلسوف و عارف و معلم اخلاق و ادیب و شاعر بود. »
انقلاب اسلامی ایران، نهضتی بزرگ، شکوهمند و تأثیرگذار است، اما همان گونه که آیت الله ای رهبر این انقلاب می فرمایند: این انقلاب، بی نام خمینی در هیچ جای جهان شناخته شده نیست.» واقعیت نیز همین است که نقش امام خمینی (ره) در رهبری خیزش عظیم مردم ایران آنچنان برجسته بود که پیروزی آن، بدون هدایت ها و رهنمودهای آینده نگرانه و هوشمندانۀ ایشان متصور نبود. به همین دلیل است که اتفاقات مربوط به امام خمینی نیز به عنوان بخشی مهم از حوادث انقلاب در تاریخ ثبت شده است. بویژه رویدادهایی چون دستگیری و تبعید ایشان در سال 1343 (1964) و همچنین بازگشت آن رهبر مردمی و روشن بین به میهن در 12 بهمن 1357 (اول فوریه 1979). این بازگشت پیروزمندانه تأثیر شگرفی بر پیروزی انقلاب اسلامی ایران در فاصله ده روز بعد یعنی 22 بهمن (11 فوریه) داشت.
بازگشت امام خمینی به ایران
امروزه و پس از 37 سال از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، مشخص شده که این انقلاب بزرگ تأثیرگذارترین رویداد معاصر جهان بوده که نه تنها رو به افول نرفته، بلکه پرتو افشانی آن روز به روز بیشتر می شود. بنا بر این، کسی می توانسته است چنین انقلابی را تا پیروزی و پس از آن رهبری کند که از ویژگی های شخصیتی ممتازی برخوردار باشد. امام خمینی (ره) دارای چنین خصوصیات برجسته ای بود و در عمل نشان داد که رهبری بزرگ و بی بدیل برای نهضت اسلامی مردم ایران بوده است.
مهمترین ویژگی امام خمینی که ایشان را از رهبران سایر انقلاب ها متمایز می کند، الهی بودن و اعتقاد راسخ ایشان به اسلام به عنوان دین رهایی بخش بود. اصولاً حضرت امام، یک عالم برجسته دینی بودند که در فقه، اخلاق، عرفان و فلسفه اسلامی معلومات گسترده ای داشتند. به همین دلیل مردم مسلمان ایران خود را متعهد به پیروی از ایشان می دانستند.
امام خمینی (ره)
اما تنها جایگاه امام خمینی (ره) به عنوان برجسته ترین مقام دینی، موجب جلب اعتماد مردم نشده بود، بلکه آنها رهبر خود را فردی عامل به آموزه های اسلام و قرآن می دانستند. بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران عمیقاً به این آموزه ها اعتقاد داشت و همچون برخی دیگر از رهبران انقلاب ها، مکتب را وسیله ای برای رسیدن به پیروزی قرار نداده بود. ایمان محکم امام خمینی به خداوند، باعث شده بود تا همواره خود را در محضر او ببیند و آرامش یابد. چنان که قرآن می فرماید: آنها کسانی هستند که ایمان آوردهاند، و دل هایشان به یاد خدا مطمئن (و آرام) است؛ آگاه باشید، تنها با یاد خدا دل ها آرامش مییابد. » (رعد، 28) این آرامش در جریان مبارزه و رویارویی با حوادث و مشکلات آن، بسیار تأثیرگذار و تعیین کننده بود. به عنوان مثال ، وقتی امام خمینی پس از 14 سال تبعید و دوری از وطن، تصمیم به بازگشت به ایران در دوازدهم بهمن 1357 می گیرند، رژیم شاه تهدید به ساقط کردن هواپیمای ایشان می کند. اما امام خمینی با توکل به خداوند تصمیم خود را عملی می کنند. جالب آنکه همراهان ایشان وضعیت روحی شان را در هواپیما کاملاً آرام و عادی و بدون ترس و دغدغه توصیف کرده اند.
بنا بر این اتکای حضرت امام به خداوند در جریان مبارزه و پس از آن، علاوه بر آرامش درونی، شجاعتی بی نظیر برای ایشان به همراه داشت. امام خمینی به راستی جز از خداوند، از هیچ کس و هیچ دولت و قدرتی نمی هراسید و مصداق آیۀ 30 سوره فصلت بود که تأکید می کند: به یقین کسانی که گفتند: "پروردگار ما خداوند یگانه است" سپس استقامت کردند، فرشتگان بر آنان نازل میشوند که: "نترسید و غمگین مباشید، و بشارت باد بر شما به آن بهشتی که به شما وعده داده شده است."» بسیار بوده اند رهبران انقلاب ها و کشورهایی که به خاطر ترس و محافظه کاری، به سازش با دشمن روی آورده و آرمان های انقلاب خود را فراموش کرده اند. اما رهبر فقید انقلاب اسلامی ایران نه تنها چنین نکرد ، بلکه با عملکرد و سخنان شجاعانۀ خود، دشمنان انقلاب و ملت بزرگ ایران را دچار ترس و واهمه کرد.
امام خمینی و مبارزه با آمریکا
نمونه های متعددی از ابراز شجاعت های امام خمینی (ره) قابل ذکر است که باعث جرأت و شهامت مردم و مسئولین نیز می شد. ایشان از رژیم سرکوبگر پهلوی هرگز نهراسید و سخنرانی ها و اعلامیه های افشاگرانه آن بزرگمرد، باعث ایجاد حس اعتماد به نفس در میان مردم در جریان مبارزه می شد. امام خمینی درمورد دستگیری خود در سال 1343 ش (1964) می فرماید: والله من به عمرم، نترسیدم. آن شبی هم که آن ها (مأموران شاه) مرا می بردند، آن ها می ترسیدند، من آن ها را دلداری می دادم.» ایشان نه تنها از رژیم استبدادی پهلوی ، بلکه از ارباب آن یعنی آمریکا نیز هراسی نداشت و بارها این دولت سلطه طلب را تحقیر کرد. امام، آمریکا را شیطان بزرگ می خواند و همه مردم تحت ستم این دولت را به قیام علیه آن فرامی خواند. ایشان با صراحت می فرمود: ما مبارزه سخت و بی امان خود را علیه آمریکا شروع کرده ایم و امیدواریم فرزندانمان با آزادی از زیر یوغ ستمکاران، پرچم توحید را در جهان بیفرازند. ما یقین داریم اگر دقیقاً به وظیفه مان که مبارزه با آمریکای جنایتکار است، ادامه دهیم، فرزندانمان شهد پیروزی را خواهند چشید. »
در دورانی که انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید، انقلاب ها و تحولات ی و اجتماعی در کشورهای مختلف، یکی از دو الگوی کمونیسم و یا سرمایه داری را انتخاب می کردند. اما امام خمینی با دیدی نافذ و آینده نگر و به عنوان یک عالم دینی برجسته، نظام اسلامی را به مردم ایران پیشنهاد داد و مردم نیز با آغوش باز آن را پذیرفتند. ایشان خود در مورد چنین حکومتی به طور خلاصه می فرمایند ما خواستار جمهوری اسلامی می باشیم. جمهوری، فرم و شکل حکومت را تشکیل می دهد و اسلامی یعنی محتوای آن فرم که قوانین الهی است. » پس اسلام مورد نظر امام خمینی، تنها به عبادات خلاصه نمی شود، بلکه دینی جامع است که در همه شئون زندگی فردی و اجتماعی انسان، از جمله ادارۀ حکومت دخالت دارد. چنین اسلامی را ایشان "اسلام ناب محمدی" می خواندند و برداشت انحرافی از اسلام را که این دین بزرگ را تنها در عبادات و مسائل فردی محصور می کرد و مبارزه با ستمگران را نادیده می گرفت ، "اسلام آمریکایی" می نامیدند.
ساده زیستی امام خمینی (ره) نیز ویژگی مهم دیگر آن رهبر فقید انقلاب اسلامی بود که برگرفته از تعالیم اسلامی بود. در شرایطی که رهبران و تمداران جهان در رفاه و تجمل زندگی می کنند، ایشان به تبعیت از رسول گرامی اسلام و اهل بیت ایشان (ع)، زندگی بسیار ساده و زاهدانه ای داشتند. به طوری که بسیاری از مقامات خارجی که به حضور ایشان می رسیدند، از دیدن چنین وضعیتی برای رهبر بزرگترین انقلاب معاصر جهان، متعجب می شدند. این زندگی ساده باعث می شد تا مردم نیز به امام خمینی احساس نزدیکی بیشتری بکنند و رشته محبت میان مردم و رهبر مستحکمتر شود.
منزل امام خمینی (ره)
بسیاری از تمداران و سردمداران کشورها، تعریف و تمجید از مردم را سرلوحه سخنرانی ها و شعارهایشان قرار می دهند. اما در عمل نفع خود و حزب و گروهشان را مد نظر قرار می دهند. ولی امام خمینی (ره) از ابتدای نهضت اسلامی ایران، به مردم عنایتی خاص داشتند. ایشان انقلاب را از طریق روشنگری و بیدار کردن مردم و به دست خود آنها میسر می دانستند. متقابلاً مردم نیز عشق و علاقۀ فراوانی به امام داشتند و به همین جهت از رهنمودهای ایشان با اطمینان خاطر پیروی می کردند. نمونه هایی از این تبعیت را می توان در فداکاری مردم برای پیروزی انقلاب با هدایتهای امام خمینی و همچنین شرکت گسترده و پایمردی در دفاع هشت ساله در برابر ارتش م صدام ، جستجو کرد. امام خمینی متواضعانه خود را خدمتگزار مردم می خواند و به مسئولین تاکید می کرد که در خدمت مردم باشند و می فرمود: اگر مردم پشتیان یک حکومتی باشند، این حکومت سقوط ندارد؛ اگر یک ملت پشتیبان یک رژیمی باشند؛ آن رژیم از بین نخواهد رفت. »
امام خمینی در جمع مردم
بصیرت و آینده نگری از ویژگی های بارز امام خمینی بود. ایشان به مسائل و تحولات داخلی و خارجی، بسیار فراتر و ژرف تر از دیگران توجه داشتند. به طوری که سال ها قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، مبارزه خود را آغاز و شروع به آگاهی بخشی به مردم و تربیت اشخاص مبارز و انقلابی کرد. پس از انقلاب نیز دقت نظر و دوراندیشی امام بارها ایران را از خطرات رهانید. ازجمله توصیه ایشان به اطرافیان برای رهبری آیت الله ای پس از خود، را می توان از موارد آینده نگری ایشان دانست. امروزه و پس از گذشت 27 سال از رهبری هوشمندانۀ آیت الله ای، می توان فهمید که امام خمینی تا چه اندازه از توانایی های شاگرد برجسته و خردمند خود در عرصه ت و دیانت، بویژه پاسداری از انقلاب اسلامی، آگاه بوده است. شاگرد و مریدی که هرگز حاضر به عدول از آرمانهای استادش نبوده و در توصیف ایشان می فرماید: نام آور بزرگ دوران معاصر، یعنی امام خمینی (ره)، دانشمندی پارسا و خردمندی پرهیزکار و حکیمی ت مدار و مؤمنی نواندیش و عارفی شجاع و هوشمند و فرمانروایی عادل و مجاهدی فداکار بود. او فقیه و اصولی و فیلسوف و عارف و معلم اخلاق و ادیب و شاعر بود. »
امام خمینی (ره) و آیت الله ای
یکشنبه سیزدهم آبان، همه تحریمهای آمریکا علیه ایران که با توافق هستهای ژنو و بعد از آن اجرای توافق جامع هستهای (برجام) برداشته شد، باز میگردند. دولت آمریکا انتظار دارد که با اعمال دوباره این تحریمها، فشار بر اقتصاد ایران، به حد دوران قبل از توافق هستهای برسد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷، خروج از برجام را اعلام کرد. همان ماه، مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا در یک سخنرانی، استراتژی تازه آمریکا در قبال ایران را اعلام کرد و هشدار داد که اگر ایران مسیرش را عوض نکند "شدیدترین تحریمهای تاریخ" علیه این کشور وضع خواهد شد.
در مورد هدف آمریکا از بازگرداندن تحریمها، و تهدید به وضع تحریمهای بیشتر، برآوردهای مختلفی وجود دارد، از یک توافق هستهای دیگر، تا "تغییر رژیم ایران" گرچه وزیر خارجه آمریکا در همان سخنرانی اردیبهشت ماه، از ۱۲ شرط نام برد که با توجه به تهای حکومت ایران، عملی شدن آنها، بسیار دور از دسترس به نظر میرسد.
شانزدهم مرداد ۱۳۹۷، دور اول تحریمهای آمریکابازگشت و روز ۱۳ آبان، تحریمها به صورت کامل باز میگردند. در این گزارش تلاش شده، همه تحریمهایی که از روز ۱۳ آبان، باز میگردند مرور شود. این تحریمها در طول سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۶ میلادی به مرور تصویب و اجرا شده است و ساختاری پیچیده دارد. در این گزارش تلاش شده موارد تحریم تا جای ممکن ساده شود و از جزئیات حقوقی و مالی عبور شده است.
آیسا؛ تحریم بخش انرژی
Image copyrightGETTY IMAGES
وضعیت: با اجرای توافق جامع هستهای (برجام) تقریبا همه تحریمهای آمریکا بر بخش انرژی ایران برداشته شد. همه این تحریمها از چهارم نوامبر (۱۳ آبان) دوباره باز میگردند. با این توضیح که بخشی از تحریمهایی که در ۱۵ مرداد (دور اول بازگشت تحریمها) اعمال شد هم در این بخش قرار دارند که در ادامه مشخص شدهاند.
تحریم بخش انرژی، محور مجموعه تحریمهایی بود که زیر عنوان "قانون تحریم ایران" ( ) یا آیسا، ( ) در سال ۱۹۹۶ به قانون تبدیل شد.
هدف اولیه این قانون هم، تنبیه حکومت ایران در آغاز برسر "حمایت از سازمانهای تروریستی و گروههای مسلح" و بعد برنامه هستهای و اتهام تولید سلاحهای کشتار جمعی بود. این تحریمها که در آغاز با عنوان "تحریم ایران و لیبی" شناخته میشد، پاسخ آمریکا به تلاش ایران برای نوسازی زیرساختهای نفت و گازش بعد از جنگ با عراق بود. در سال ۲۰۰۶ نام لیبی از این مجموعه تحریمها حذف شد. آیسا، اولین تحریمهای آمریکا علیه ایران بود که به این کشور اجازه میداد شرکتهای غیر آمریکایی را هم به دلیل نقض تحریمها جریمه کند.
در سال ۲۰۱۰ کنگره آمریکا "طرح جامع تحریمهای ایران" را تصویب کرد که باز بر بخش انرژی ایران تمرکز داشت و در عمل آیسا را تقویت کرد. باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا این طرح را در اول ژوئن ۲۰۱۰ تایید کرد. در ادامه برای ساده شدن توضیح، برای اشاره تحریمهای انرژی از اصطلاح آیسا استفاده شده است.
آیسا ممنوعیتهایی را برای سرمایهگذاری، فروش کالا و خدمات به ایران مشخص کرده است. دولت آمریکا این موارد را زیر نظر دارد و اگر شرکتی در جهان، آنها را نقض کند، آن شرکت را جریمه میکند. محدودیتهای ایسا که در طول سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ گسترش یافت یا تغییر کرد موارد زیر را شامل میشود (برای خلاصه کردن مطلب از توضیح بعضی جزئیات صرف نظر شده است.)
۱- سرمایهگذاری بیش از ۲۰ میلیون دلار در سال، برای توسعه میدانهای نفت و گاز ایران
۲- فروش سلاحهای کشتار جمعی و تکنولوژیهای مرتبط با آن، سلاحهای متعارف پیشرفته و شراکت در بهره برداری از معادن اورانیوم ایران
توضیح: این بخش از تحریمها حتی بعد از برجام هم باقی ماند
۳- فروش بنزین به ایران
توضیح: این بخش در سال ۲۰۱۰ در قالب "طرح جامع تحریمهای ایران" به آیسا اضافه شد. هدف از این تحریم استفاده از نقطه ضعف ایران در نیاز به واردات بنزین برای مصرف داخلی بود که براساس برآورد آمریکا در آن سال به حدود ۴۰ درصد نیاز سالانه رسیده بود. این بخش از تحریم، فروشندگان یا واسطههایی را که در یک معامله بیش از یک میلیون دلار (یا در مجموع ۵ میلیون در یک سال) بنزین به ایران بفروشند، تحریم میکند. این تحریم، فروش قطعات پالایشگاهی مورد نیاز برای تولید بنزین را هم در بر میگیرد.
۴- فروش تجهیزات یا خدمات به بخش نفت، گاز یا پتروشیمی ایران
توضیح: این بخش در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۱ به آیسا اضافه شد و بر اساس آن شرکتها یا واسطههایی که به ایران بیش از یک میلیون دلار (یا ۵ میلیون دلار در یک سال) تجهیزات یا خدمات به منظور توسعه تولیداتش بفروشند، تحریم میشوند. همچنین فروش کالا یا خدماتی به ارزش بیش از ۲۵۰ هزار دلار (یا یک میلیون دلار در یک سال) برای تعمیر یا توسعه زیرساختهای پتروشیمی شامل تحریم میشود.
۵- حمل و نقل نفت خام ایران
توضیح: این بخش از تحریم آیسا، در سال ۲۰۱۲ و براساس تحریم "کاهش تهدید ایران و حقوق بشر سوریه" که به ITRSHRA مشهور است، تغییر کرد. بر این اساس، دولت آمریکا میتواند صاحبان نفتکشهایی که نفت ایران را حمل کنند، تحریم کند. همچنین پروژههای مشترک نفتی ایران در خارج از مرزهای این کشور هم که بعد از سال ۲۰۰۲ راه افتادهاند (بجز چند مورد در دریای خزر) شامل تحریم میشوند.
تحریم "کاهش تهدید ایران و حقوق بشر سوریه" شرکتهایی که به ایران خدمات بیمه نفتکش یا بیمه اتکایی نفتکش بدهد را هم شامل میشود.
تحریم خرید اوراق قرضه ایران هم در این بخش قرار داشت که در ۱۵ مرداد ۱۳۹۷، یعنی دور اول بازگشت تحریمها دوباره اعمال شد.
بخش دیگر این تحریم، مربوط به نقل و انتقال مالی قابل توجه با سپاه پاسداران یا موسسات مرتبط با آن بود که در جریان برجام برداشته نشد و همچنان برقرار بود.
۶ - تحریم خرید نفت ایران، محصولات پتروشیمی و دادوستند با پول ایران
توضیح: دستور اجرایی ۱۳۶۲۲ در سال ۲۰۱۲، تحریمهای مشخصی را به فهرست آیسا اضافه کرد و بانکها و موسسات مالی را در صورتی که اقدامات زیر را انجام دهند، از بازار مالی آمریکا محروم میکند:
الف- خرید نفت و دیگر محصولات نفتی یا پتروشیمی از ایران. (بخش پتروشیمی در جریان توافق ژنو برداشته شد)
ب- ارتباط مالی با شرکت نفت ایران یا شرکت نفتیران
همچنین دستور اجرایی فوق، موسساتی که به شرکت نفت و نفتیران، یا بانک مرکزی ایران کالا و خدمات بفروشند، با مصادره املاک یا داراییهایشان در خاک آمریکا تنبیه میکند.
ممنوعیت کمک به حکومت ایران در خرید دلار یا فات گرانبها هم جزو این تحریم بود که در ۱۵ مرداد ماه بازکشت.
Image copyrightGETTY IMAGES
وضعیت: با توافق جامع هستهای، همه تحریمهای این بخش برداشته شد. اما با خروج آمریکا از برجام روز ۱۳ آبان همه این تحریمها باز میگردند.
توضیح: در سال ۲۰۱۱ میلادی، کنگره آمریکا به دنبال محدود کردن صادرات نفت ایران بود. مکانیسمی که مطرح شده بود، تحریم خریداران نفت ایران بود تا آنها را مجبور به خرید از فروشندگان دیگر کند.
دولت اوباما درآغاز اعتقاد داشت که وضع چنین محدودیتی، باعث افزایش قیمت جهانی نفت و تاثیر منفی بر اقتصاد آمریکا خواهد شد و همچنین روابط واشنگتن را با خریداران نفت ایران تیره میکند. در نهایت دولت باراک اوباما با این تحریمها موافقت کرد اما ساختاری برای رفع نگرانی دولت آمریکا ایجاد شد.
باراک اوباما در پایان سال ۲۰۱۱ میلادی، بودجه دفاعی آمریکا را امضا کرد. در این بودجه بخشی به تحریم ایران اختصاص داشت که سخت ترین دور تحریمها و البته پیچیدهترین سازوکارها را برای فشار بر حکومت ایران برسر پرونده هستهای اعمال میکرد.
این دور از تحریمها، نقل و انتقالات مالی با بانک مرکزی ایران را منع میکند. اما در صورتی شامل بانکهای مرکزی کشورها میشود، که پرداخت برای خرید نفت ایران باشد. این تحریم بعد از ۱۸۰ روز اجرایی شد.
براساس این تحریم، خریداران نفت ایران، درصورتی که خرید از ایران را به "مقدار قابل توجهی" کاهش دهند، از تحریم مستثنی میشوند. این "مقدار قابل توجه" بعدا ۱۸ درصد در هر ۱۸۰ روز (شش ماه) اعلام شد. بعدها با اصلاحیهای هرکشوری که کاملا خرید از ایران را قطع کند، از تحریم مستثنی میشود.
براساس قانون از روز ۲۸ ژوئن ۲۰۱۲، وزارت انرژی آمریکا هر شش ماه، گزارشی از وضعیت بازار نفت ارائه میکند تا دولت مطمئن باشد کاهش خرید از ایران عملی است. این برآورد حتی در دوران اجرای برجام هم ادامه داشت. برهمین اساس است که تاریخ بازگشت تحریمها چهارم نوامبر یعنی حدود شش ماه از آخرین برآورد وضعیت بازار نفت از سوی دولت آمریکا اعلام شده است.
براین اساس، خریداران نفت ایران، برای مستثنی شدن از تحریمهای آمریکا باید دوباره از روز ۱۳ آبان، خرید نفت ایران را کاهش دهند. اگرچه مقامهای آمریکا از تلاش برای مجاب کردن این مشتریها به قطع کامل خرید از ایران سخن گفتهاند.
Image copyrightGETTY IMAGES
وضعیت: این تحریم با اجرای برجام برداشته شد اما از ۱۳ آبان، دوباره باز میگردد.
توضیح: هدف از این محدودیت که بخشی از تحریم "کاهش تهدید ایران و حقوق بشر سوریه" یا ITRSHRA قطع دسترسی ایران به پول نفتش حتی بعد از کاهش صادرات بود. این تحریم ۱۸۰ روز بعد از تصویبش در ششم فوریه ۲۰۱۳ اجرا شد.
در واقع این تحریم، همان بخش از بودجه دفاعی سال ۲۰۱۲ که مربوط به تحریمهای ایران بود را به این صورت تغییر میداد:
هر پولی که در نتیجه مستثنی شدن کشور یا یک موسسه مالی، به ایران پرداخت میشود (مثلا بابت خریدن نفت) باید در یک حساب در همان کشور (مثلا در هند) نگه داشته شود. این محدودیت بانک مرکزی ایران را حتی در صورت فروش نفت در چارچوب تحریمها، از دسترسی به ارزهای خارجی محروم میکرد و عملا ایران مجبور میشد دربرابر فروش نفت، از خریدارنفتش کالا بگیرد. چون تبدیل کردن مثلا روپیه هند به دلار یا ارزهای دیگر هم ممکن نبود.
Image copyrightGETTY IMAGES
وضعیت: بعد از برجام متوقف شد، از ۱۳ آبان باز میگردد
تحریمهای مالی و بانکی بخش عمدهای از تحریمهای سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۶ بود. هدف از این تحریمها قطع ارتباط مالی ایران با جهان و شامل بخش است.
توضیح: بین سالهای ۲۰۰۶ و ۲۰۱۶ میلادی، وزارت خزانهداری آمریکا، تلاش میکرد با ملاقات رو در رو با بانکهای و موسسات مالی جهان، آنها را ترغیب به قطع رابطه مالی با ایران کند. توجیه مقامهای آمریکایی اتهام استفاده ایران از سیستم مالی جهان برای تامین مالی تروریسم و خرید سلاح و قطعات مرتبط با برنامههای نظامی خود بود. این اقدام وزارت خزانه داری آمریکا، بعد از برجام برعکس شد و مقامها شروع به تشویق موسسات مالی جهان به ارتباط مالی با ایران کردند، گرچه بعد از روی کار آمدن دولت دونالد ترامپ، این روند کند و در نهایت متوقف شد.
تحریم موسسات مالی جهان که با ایران ارتباط مالی دارند
وضعیت: بعد از برجام بانکهای ایران از فهرست این تحریم خارج شدند. این بانکها از ۱۴ آبان (پنجم نوامبر) دوباره تحریم میشوند
طرح جامع تحریمهای ایران که در ۲۰۱۰ در کنگره آمریکا تصویب شد، وزارت خزانه داری آمریکا را مم میکند، موسسات مالی جهان را که با موسسات مالی تحریم شده ایران ارتباط مالی دارند، تحریم کند.
ارتباط مالی یا کمک به موسسات تحریم شده برای کمک به گروههایی که آمریکا تروریستی میداند، سپاه پاسداران، و همچنین ارتباط مالی یا کمک به بخش انرژی، حمل و نقل دریایی نفت، شرکت نفت و موسسات مرتبط با آن و کشتیرانی ایران منجر به تحریم آمریکا میشود.
وضعیت: با اجرای برجام برداشته شد. در دور اول تحریمها (۱۵ مرداد) بخشی ازآنها بازگشت و در ۱۳ آبان به طور کامل اعمال میشود.
توضیح: این تحریم بخشی از بودجه دفاعی سالانه امریکا در سال ۲۰۱۳ بود و بخش وسیعی از اقتصاد ایران را تحریم میکند. تمرکز این تحریم بر موسسات انتخاب شده از سوی آمریکا است که شامل صدها موسسه ایرانی است که در مراحل مختلف در فهرست سیاه قرار گرفتهاند. بخشی از این موسسات در جریان اجرای برجام، به عنوان موسسات "غیر نظامی" از فهرست خارج شدند، که همه آنها از روز ۱۴ آبان دوباره تحریم میشوند.
موسسات مالی جهان که به این موسسات ایرانی تحریم شده ،خدمات مالی بدهند یا ارتباط داشته باشند، مورد تحریم آمریکا قرار میگیرند.
ارائه خدمات مالی به کارخانههای کشتی سازی ایران و شرکتهای اداره بندرها، مواردی است که شامل این تحریمها میشود. ارائه خدمات بیمه و بیمه اتکایی و تامین مالی هم شامل این تحریمها میشود. بخشهایی از این تحریم با تحریمهای قبلی همپوشانی دارد و قید و بندها را به اصطلاح محکم تر میکند.
موارد بالا، تحریمهایی که از روزهای ۱۳ و ۱۴ آبان ۱۳۹۷ دوباره اعمال میشوند را به صورت کلی مرور میکند. هریک ازاین موارد دارای جزئیات حقوقی یا مالی است که برای شرکتها و موسسات مالی و بانکها تدوین شده و در سایت وزارت خزانه داری آمریکا موجود است. این گزارش تنها به هدف مرور کلی موارد تحریم نوشته شده است.
درباره این سایت